Temel Bilgiler

Ginseng Tohumu Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ginseng yetiştirebilmek için kaliteli ginseng tohumlarına ihtiyacınız bulunmaktadır. Ginseng Tohumunu internet ortamından alacak arkadaşlara bazı uyarılarda bulunmanın faydalı olacağına inanıyorum. Ginseng tohumunu piyasadan iki çeşit olarak alabilirsiniz. Birincisi kuru ginseng tohumu, ikincisi soğuklama-çatlatma (Stratified) işleminden geçmiş tohumlar olarak bulabilirsiniz. Kanada, Amerika ve Güney Kore gibi ginseng üretiminde yüksek bir paya sahip bu ülkelerden başka bir ülkeye tohum ve çelik (1-2 yaş ginseng kökü) satışı yasaktır. Bu devletler ekonomik değeri yüksek olan bu kıymetli bitkinin pazarını kaybetmek istememektedirler. Eğer gezmek ya da iş için bu devletlere gitmiyorsanız geriye tek seçeneğiniz Çin kalmaktadır.


E-Ticaret siteleri üzerinden Çin'den alınan paket içindeki kuru tohumların hepsi ölü tohumdur. Nedeni ise Ginseng tohumlarının embriyoları sıcaklığa karşı hassaslardır. Uzun süre kuru kalamazlar. Eğer satın alıpta ve de elinize ulaştıysa elde etmiş olduğunuz tohumları şu şekilde test edebilirsiniz. Bir bardak suya tohumları atın eğer tohumlar yüzeyde duruyorsa (Embriyoları kurumuş ve tohum içinde hava oluşmuştur) ölüdür.


Soğuklama-Çatlatma (Stratified) işlemi, tohumlar toplandıktan hemen sonra nemli ıslatılmış kum içerisinde belli bir süre (yaklaşık 6 veya 8 ay) boyunca bekletilir. Bu süre sonunda gelişen embriyolar sert olan tohum dış kabuğunu çatlatarak ekime hazır hale gelirler. Bu bölümde uzun süre ıslak bir ortamda bekleyeceği için mantar hastalıklarına karşı yapılan koruyucu işlemlerden bahsetmeyeceğim. E-Ticaret sitelerinde Stratified tohum satanlar en az 1 kilo satmaktadırlar. Çok ısrar ederseniz yarım kilo gibi miktarlarda alabilirsiniz ( satıcıya göre değişmekle birlikte fiyat aralığı 200-300$). Güvenilir bir satıcıdan almak gerekmektedir. Bu tür tohumu satın alan arkadaşlar için en önemlisi paketleme ve kargodur. Nasıl paketlediği ve ne kadar bir sürede elinize geçeceği konusunda anlaşmalısınız. Kargo ücretini düşük tutmak (dolayısıyla toplam ücreti) amacıyla deniz yolu, standart posta hizmeti ile gönderecek satıcıya asla güvenmeyin. Tohumlar kaliteli olsa bile sıcaklık değişimlerinden zarar görecektir.


Son olarak satın alınan ginseng bitkisinin hangi çeşit olduğu önemlidir. Piyasada Amerikan Ginsengi, Kore ginsengi ve Sibirya Ginseng türleri mevcuttur. Aslında literatürde 11 farklı ginseng türünün olduğunu yazan kaynaklar mevcut. Bunlar içerisinde en kıymetli ve faydalı içeriğe sahip olanı Güney Kore Ginseng'tir. Bazı yerlerde Kırmızı Kore Ginseng bitkisi olarakta geçmektedir. Ancak Kırmızı Ginseng yoktur. Hasat edilen Ginseng kökleri sıcak buhar kazanlarında yapılan bir işlemden sonra bu rengi almaktadır. Bu işlem sonucunda kökün içeriğinde bulunan ginsenoid maddesi miktarı arttığı için daha faydalı bir hal almaktadır. Ginseng bitkisi ne kadar çok uzun süre yetiştirilirse kalite o kadar çok olur. Amerika ve Kanada maksimum 4 yıl boyunca yetiştirmekte ve hasat etmekte. Kore ginsengi ise 6 yıl boyunca yetiştirilmekte. Bu yüzden daha kalitelidir. Sibirya Ginsengi ise diğerlerine göre faydalı içerik bakımından fakirdir. Ekonomik değeri çok azdır. Çinli satıcının hangi tür ginseng bitkisinin tohumunu gönderdiğini anlamak zordur. Üç yıllık tohum elde etme sürecimde ne kadar çok kandırıldığımı anlatmama gerek yok. Parasını ödeyip hiçbir şeyin gelmediği ya da gelenlerin kalitesiz ve ölü olduğunu bizzat tecrübe ettim. Ginseng yetiştirmek zevkli ancak çok zordur. Özellikle ginseng bitkisinin ilk yıllarında. Elinizde tohum olsa bile ginseng yetiştirmede bir sürü faktör devreye girmektedir. Isı, ışık, hastalıklar, toprak, rüzgâr, yağmur ve vb. Bence bu etkenlerden en önemlisi sulamadır. Tohumdan fide elde ettiğim ancak yalnış sulama kaynaklı o kadar çok öldürdüğüm fide oldu ki...


Not: Galeri bölümünden kaliteli tohumun nasıl olması gerektiğini gösteren resimlere bakabilirsiniz.

Ginseng ve Toprak

Ginseng bitkisi humuslu toprağı sever. Humus ise toprak üzerindeki bitkilerin yok olarak toprak altına geçmesi ve uzun yıllar beklemesiyle oluşur. Humus’un oluşması çok uzun bir zaman sonucu meydana gelir. Toprağın üst kademelerinde 10-30 cm aralığında bulunan ince bir tabakadır. Süzekliği iyi ne çok ne de azdır. Islatıldığı zaman siyaha yakın bir renk alır. Çünkü içinde bitkisel çürüntüler vardır. Hafif ve gevşek özelliklidir. Ağır ve killi olmadığı gibi kireçlilik özelliği taşımazlar. Nötr veya hafif asitli olabilir.


Ginseng bitkisinin doğal ortamı yaprağını döken sık ağaçlıklardır (humus oluşumu için önemli). Aynı zamanda dökülen yaprakların altında ginseng çok sert geçen kış şartlarına da dayanabilir. Ginseng bitkisinin yetişmesi için gerekli olan toprak; humus açısından zengin, nemini yıl boyu koruyabilen, su geçirgenliği yüksek (ginseng kökü su içinde beklerse kök çürüklüğü meydana gelir) toprak olmalıdır.


Toprağın verimliliği, o toprağın bünyesindeki besin maddelerinin zenginliği ile ölçülür. Ginseng bitkisinin bu kadar faydalı olmasındaki en büyük neden yukarıda bahsedilen türde bir toprakta yetişmesidir. Ginseng hasadı yapılıktan sonra ekildiği bölgedeki toprak verimsizleşir. Çünkü ginseng tüm yararlı bileşenleri kendi bünyesinde kullanmıştır.

Katlama (Stratified) İşlemi

Ginseng tohumun yapısı ile ilgili bazı temel bilgilerin de bilinmesi gerekir. Tohum, 3 bölümden oluşur. Embriyo tohum içerisindeki bitki taslağıdır ve kökçük, gövdecik, çenek yapraklar kısımlarından oluşur. Endosperm ise tohumun çimlenmesi ve ilk gelişimini sağlaması için gerekli olan besin kaynağının olduğu bölümdür. Tohum kabuğu ise embriyo ve endespermi çevreleyen kısımdır ve dış kabuk, iç kabuk kısımlarından oluşur.


Sağlıklı tohumlar; uygun nem, sıcaklık ve oksijeni bulduğu zaman belirli bir süre sonra çimlenir. Bu şartlar sağlandığı halde sağlıklı, sağlam tohumlarda çimlenme olmuyorsa çimlenme engeli var demektir. Çimlenme engeli; tohumun çimlenmesi için gerekli şartlar sağlandığı halde tohumun çimlenmemesinin engellenmesidir. Çimlenme engeline sebep olabilecek hususlardan birisi Tohum Kabuğundan veya Etli Kısmından Kaynaklanan Çimlenme Engelidir. Tohumun çimlenmesi için dış kabuktan içeriye su girmesi ve tohumun şişmesi gerekir. Dış kabuk kalın ve sert olursa tohumun içerisine su nüfuz edemez ve çimlenme gerçekleşemez. Ginseng tohumlarının kabukları kalın ve serttir. Embriyodan kaynaklanan Çimlenme Engeli olabilir. Tohumun embriyosunun tam olarak gelişmemesi veya belirli bir süre dinlenme veya uyku ihtiyacı hissetmesidir. Endospermden Kaynaklanan Çimlenme Engeli ise tohumun çimlenmesinde enerji kaynağı olan endosperm içerisindeki besin maddelerinin kullanıma hazır olmamasıdır. Çimlenme engeli tüm ağaç ve çalı türü tohumlarında görülmez ancak ginseng tohumlarında yukarıda sayılan çimlenme engelinin ikisi veya üçü bir arada görülebilir.


Ginseng çimlenme engelini gidermek için yapılan işlemlere; tohumun ekim öncesi göreceği işlemler, ön işlem veya uyarıcı işlem denilmektedir. Bu ön işlem veya uyarıcı işlemlerden en önemlisi soğuk katlama (Stratified) yöntemidir. Soğuk Katlama; Embriyodan kaynaklanan çimlenme engelinin giderilmesinde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Soğuk Islak katlama da denilen bu yöntemle tohumlar rutubetli, soğuk ve havadar ortamda belirli bir süre bekletilerek (dinlendirilerek) embriyoların gelişmesi ve uyku isteğinin yerine getirilmesi sağlanır. Aynı zamanda sert ve kalın olan kabuk devamlı nemli bir ortamda olduğu için yumuşar çatlaması kolay olur.


Katlama (Stratified) 24 saat suda bekleyen ve suyu süzülen tohumlar yine suyu süzülmüş ıslak kumla karıştırılarak belirli süre (değişmekle birlik 3 ya da 6 ay ) + 4 derecede bekletilir. Soğuk katlama esnasında tohumlar belirli aralıklarla gözle kontrol edilmelidir. Tohumlarda küflenme olduğu takdirde tohumlar yıkanmalı ve mantara karşı ilaçlanmalıdır. Yapılan kontrollerde tohumlarda çatlama ve sürme gibi çimlenme hareketleri görüldüğünde katlamaya hemen son verilmeli ve tohumlar ekilmelidir. Ginseng tohumlarının ortalama ne zaman çatlama ve filizlenmeye başlayacağının ayarlanması çok önemlidir. Eğer bir seranız yoksa ocak ayında filizlenmeye başlayan ginseng tohumlarını gerekli ortam koşullarına göre ekemez iseniz (ısı, ışık v.b) zaten zor temin edilen ve aynı zamanda pahalı olan ginseng tohum kayıpları yaşayacağınız kesindir.


Not: Galeri bölümünde katlama işlemi ile ilgili resimlere bakabilirsiniz.

Ginseng Yetiştirme Yöntemleri

Ginseng yetiştiriliciliği günümüzde tarla ve doğal (vahşi) benzetimli olarak yapılmaktadır. Doğal benzetimli yöntem, bitkinin doğal ortamını taklit eder. Bu şekilde yetişen ginsenglerin olgunlaşması için gereken süre genellikle sekiz yıl alırken, sonuç, renk ve şekli nedeniyle tarlada tarımı yapılan ginseng'den çok daha değerlidir. Tarla tarımı yönteminde yetişen ginsenglerin olgunlaşması için 4 yıl gibi bir süreye gereksinim duyulur. Tarla tarımı yöntemi yoğun emek gerektirir ve daha fazla hastalık yaşama riski vardır.


Vahşi benzetimli (wild simulated) yöntemi ile ginseng yetiştirmek için, bitkinin doğal yetişme ortamı yada benzer bir ortama sahip olmanız gerekir. Ginseng, 500-1000 mm yıllık yağış alan, serin ve ılık iklime sahip ormanlarda yetişir. Ginseng, özellikle sarı kavak, meşe, şeker akçaağaç veya lale kavağı gibi köklü, yaprak döken ağaçlı parke zeminli ormanlarının iyi gölgeli bölgelerinde yetişir. Geniş parke ağaçlı olgun ormanlar ve güneş ışığının en az% 75'ini engelleyen bir kanopi (gölge ve örtü) idealdir. Eğer tarla yöntemi ile dikim yapılacaksa, tarlanın üzeri güneş ışığını kesen brandalar serilmeli ve yapay gölge alanlar oluşturulmalıdır. Çalılıklar ginseng ile yarışabilir ve topraktaki mevcut besin ve minareleri daha fazla tüketeceklerinden dolayı ginseng’in büyümesi zorlaşacak ve istenen kalitede ginseng yetiştirilemeyecektir. Bir bölgenin ginseng yetiştiriciliği için uygun olup olmadığını belirlemek için en iyi yöntem orada büyüyen yabani ginsengi aramaktır. Ancak bu ülkemizde doğal ortamda yetişen ginseng bulunmadığından dolayı imkânsızdır. Yine de bazı bitkilerle benzer yetişme ortamına sahip olduğundan bu bitkilerin yetiştiği alanlarda yetiştirilebilir. Zencefil veya eğrelti otları gibi bitkiler varsa bu alanların uygun olabileceğini düşünebilirsiniz. Tüm bunlara ek olarak, bir patika veya karayolunun yakınında değil, insanların görüş açısından gizlenmiş bir yer seçtiğinizden emin olmalısınız.


Ginseng Yetiştiriciliğinde Toprak Gereksinimi

Toprak, tınılı, su geçirgenliği iyi ve nemli olmalı. Bataklıklı topraklardan ve sert killerden kaçınılmalıdır. Dikim yapılacak alanının çevresinden eşit miktarda toprak örneği alınmalı ve toprak örnekleri bir plastik kovada karıştırıldıktan sonra toprak testi yapılabilen laboratuvarlarda veya üniversitelerde toprak analizleri yapılmalıdır. Toprak pH'sını test etmek için piyasadan kullanabileceğiniz bir kiti alarak bu testi yapabilirsiniz, ancak kalsiyum ve fosfor testleri kendi başınıza gerçekleştirmek daha zordur. Hangi toprak tipinin en iyi olduğu konusunda tartışmalar varken, aranacak nitelikler 4.5 ila 5.5 pH (asitik toprak), metreküp başına ~ 0.35 kg kalsiyum ve en az metreküp başına 0.01 kg fosfor olmalarıdır. Doğru nem seviyesine sahip toprağı anlamak için bir avuç toprak ele alınır, alınan toprak eli sıkmamalı ya da toprağı sıktığınızda cildinize yapışmamalıdır. Ne yazık ki, ginseng için mükemmel ortamı belirlemek için kesin çalışmalar henüz yapılmamıştır, ancak 4 -7 arasındaki herhangi bir pH aralığında yeterince büyüyebilecektir. Toprak pH'sı, toprağa kireç (kalsiyum karbonat) eklenerek yükseltilebilir ve kalsiyum seviyesini düzenlemek için alçı (kalsiyum sülfat) eklenerek pH'yı değiştirmeden artırılabilir. Fazla gübreden kaçınılmalı ama gerekiyorsa en azından gübreyi karıştırmadan zemin yüzeyine atılması gereklidir. Çünkü fazla gübre kök çürüklüğüne neden olur. Ginseng'in düşük kalsiyum veya fosfat’lı alanlarda yetişebildiği, ancak daha küçük kökler üretebileceği veya daha yavaş büyüyebileceği unutulmamalıdır. Bu gibi durumlarda metre kare başına düşen ginseng sayısı azaltılmalıdır.


Ginseng Tohumunun Dikime Hazırlanması

Uygun bir ekim alanı bulma ve hazırlama aşamasından sonraki en önemli konu Ginseng tohumunun elde edilmesi ve sonrasında dikim için ginseng tohumlarının hazırlanmasıdır. Kaliteli ginseng tohumlarının nasıl bulunabileceği konusunda web sitemde bulunan “Ginseng Tohumu” adlı yazımı okuyabilirsiniz. Piyasada kuru ve çatlatılmış tohumlar bulunabilmektedir. Ülkemizde ginseng yetiştiriciliği olmuş olsaydı taze yeşil tohumlarda bulunabilirdi. Yurtdışında "Yeşil" tohumlar soğuk katmanlı tohumlardan daha ucuz, ancak aşağıda tarif edilen şekilde birkaç aylık hazırlık işleminden geçirilmesi gerekmektedir. Öncelikli olarak yumuşak, küflü veya renksiz tohumlar dikim için uygun değildir. Dikimden önce tohumlar kesinlikle nemli tutulmalıdır. Satın alınan (Stratified) katmanlı tohumlar uygun dikim zamanına kadar buzdolabında saklanmalıdır. Tohumlar zaman zaman kontrol edilmeli gerekiyorsa nemlendirilmeli ve kesinlikle kurutulmamalıdır. Tohumlar tamamen kururlarsa öleceklerdir.


Elde edilen tohum katmanlı (Stratified) değil de kuru tohum ise filizlenmesi için tohumların hazırlanması gerekmektedir. İklim şartları uygunsa, telden yapılmış ağ bir kese içine tohumlar yerleştirilir. Kese gevşek, gölgeli toprağın (10-13 cm) altına gömülür ve üzerine 10 cm kadar malç ile genelde yaprak (Malçlama, toprağın üzerine doğal veya sentetik herhangi bir materyalin serilmesidir) ile örtülür. Kesenin konumu iyi işaretlenmelidir. Toprak yıl boyu nemini koruyorsa tohumlarda kuruma sorunu yaşanmayacaktır. Ancak toprakta kuruma oluyor ise sürekli ıslatılıp nemli tutulmalıdır. Islatılma işlemi abartılmamalıdır. Telli kese fazla suyun boşaltılması ve kemirgenleri uzak tutmak içindir. Soğuklama işlemi evde buzdolabında da yapılabilir. Tohumları ve bir miktar kumu alabilecek bir kutuya, sırasıyla nemli kum ve tohumları dökerek kutu doldurulmalıdır. Işık almayacak şekilde kapatılıp buzdolabında yaklaşık 6 ay bekletilerek bu işlem yapılabilmektedir.


Gömdüğünüz veya buzdolabında beklettiğiniz tohumların topraktan veya buzdolabından çıkarılıp ginseng tohumlarının hazır olup olmadığı arada sırada kontrol edilmelidir. Yumuşak, küflü veya renksiz tohumlar atılmalıdır. Herhangi bir tohum çatlamış filizlenmiş ise hemen dikilmelidir. Geri kalan ginseng ve kum karışımını karıştırılıp ve kumun veya toprağın hala nemli olduğu kontrol edilmelidir. Nem azalmışsa sprey yardımıyla ıslatılmalıdır. Daha sonrasında geri kalan tohumların tabakalama sürecini tamamlamaları için tekrar gömülmeli ya da buzdolabına koyulmalıdır. Katlama (Stratified- Soguklama) işleminden önce ginseng tohumlarını çamaşır suyu ve su karışımında bekletebilirsiniz. Karışımın oranı bir ölçek ev tipi çamaşır suyu ve dokuz ölçek su şeklinde olmalıdır. Ginseng tohumlarına bulaşan mantar sporlarının bir kısmını öldürebilmek için ginseng tohumlarını 10 dakika bu karışımda bekletilebilir. Karışımın yüzeyinde yüzen tohumlar muhtemelen boş ve ölüdür. Bu tür ginseng tohumları atılmalıdır. Kalan tohumlar temiz suda iyice durulanmalıdır. Tohumlarınızı bir fungisid ile de tedavi edebilirsiniz, ancak önce ginseng tohumları için güvenli olduğundan emin olunmalıdır.


Not: Galeri bölümünde katlama işlemi ile ilgili resimlere bakabilirsiniz.

Ginseng İçin Uygun Dikim Zamanı

Ginseng tohumları dikime hazırlandıktan sonra geç sonbaharda ya da kış başında ekimi yapılabilir. Dikilecek alan bir tarla değil de ormanlık bir bölgede ise küçük yabani otları ve eğrelti otları temizlenmelidir. Bölgedeki tüm bitkilerin çıkarılması gerekmemektedir. Eğrelti otları özellikle yakınlardaki bitkileri öldürecek bir kimyasal oluşturur, bu nedenle temizlenmeli veya bu bitkilerle komşu alanlardan kaçınılmalıdır.


Ginsenglerin mümkün olan en doğal ortamına yakın koşullarda büyümesini istiyorsanız metrekare başına 6-10 tohum dağıtmak uygun olacaktır. Daha az sayıda tohum da ekilebilir. Ginseng’i tarlada yetiştirmek için 15-23 cm aralıklarla dikimi uygun olacaktır. Bu, geniş aralık hastalık yayılımı riskini azaltan tipik bir ekim yöntemidir. Elinizde çok sayıda ginseng tohumu varsa ve daha kısa sürede hasat edilecekse daha az aralıklarla da dikilebilir. Ginseng fideleri dikkatle izlenmeli, hastalık ve zararlı kontrolü yapılmalıdır. Ekim alanı yaprak veya malç ile örtülmelidir. Bu, ginseng için hayati önem taşıyan zemini nemli tutar. Ginseng filizi daha kalın bir katmanı itemediğinden 2,5-5 cm zemin kapağı kullanılmalıdır. Soğuk kışları ve sık donları olan bir bölgede yetiştirilecekse 4-10 cm malç kullanılmalıdır. Baharda bu kalın malç (yaprak örtüsü) kalınlığı azaltılmalıdır.


Çok sayıda ginseng tohumuna sahip olanlar daha sık olmak kaydıyla ekim yapabilirler. Ancak istenen verim için hasat yılı dikkate alınarak metrekare başına bitki sayısı planlanmalıdır. Elde edilen ginsenglerin ilk yetiştirme sezonundan sonra çıkarılması ve naklinin yapılmasını gerekmektedir. Pestisit ve zararlı zehri kullanmadan önce dikkatle araştırma yapılmalıdır. Vahşi benzetim yönteminin en önemli avantajı, daha geniş aralık mesafesi nedeniyle zararlı ve hastalık riskinin azalmasıdır. Bu sayede gübre, böcek ilacı kullanma ihtiyacınız daha az olacaktır.


Ginseng Yetiştiriciliğinde Hasat

Ginseng’lerin büyük, değerli köklere dönüşmesi hangi yöntemle dikim yaptığınıza bağlı olarak değişmektedir. Vahşi benzetim metodunda yaklaşık 7-10 yıl beklemeniz gerekebilir. Vahşi benzetim yöntemiyle büyüyen ginseng yetiştirciliğinde sabırlı olunmalıdır. Ancak ginsenglere neredeyse hiç bakım gerekmez. Sadece zeminin nemli kaldığı ve zemin üzerine az miktarda yaprak döküldüğünü görmek için periyodik olarak kontrol edilmelidir. Ginseng bitkilerinin toprak yüzeyini aşan kısımları sonbaharda sararıp ölebilir, ancak ilkbaharda yeniden filizlenip büyür. Üçüncü yıldan sonra ginseng kırmızı-mor renkli çiçek açar ve sorasında tohum elde edilir. Ginseng çiçekleri olgunlaştıktan sonra, merkezinde tohum bulunan kırmızı tohum kümesini oluşur. Dikim veya satış amacıyla tohumlar sonbaharda toplanabilir. Toplanan tohumların dikimden önce ön işlemlerden geçirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.


Hasat Edilen Ginseng’lerin İşlenmesi

Yüksek kaliteli ginseng kök elde etmek için hasat zamanını olabildiğince uzatmak gerekir. Doğada yüz yıllık ginseng bulunduğu kayıt altına alınmıştır. Hasat işlemi sırasında dikkatli kazmak gerekir. Hasat edilecek ginseng’e bitişik olgunlaşmamış ginseng bitkilerinin köklerine zarar verme riski varsa, diğer bitkiler olgunlaşana kadar bitki kesinlikle hasat edilmemelidir. Ginseng bitkileri genellikle düz olmayan yere yaklaşık 45 derecelik bir açıyla büyür ve birkaç bölüme çatallanır. Dikkatli bir şekilde kazılmalı ve kök kırılmamalıdır. Çıkarılan kökler hemen yıkanıp kurutulmalıdır. Köklerdeki fazla toprağı temizlemek için kısa süreliğine serin bir su kovasına daldırılıp çıkarılabilir. Ginseng kökleri kesinlikle darbe almamalıdırlar. Temizlenen kökler ahşap bir tepsiye tek bir tabaka halinde koyulmalı ve yıkanmalıdır. Köklerin birbirlerine dokunmadığından emin olunduktan sonra ve iyi havalandırılan bir odadaki ahşap bir raf üzerinde 21-32 ºC arasındaki sıcaklıklarda kurutulmalıdır. Ginseng köklerinin çok hızlı kuruması önlenmek için nem % 35 ile % 45 arasında kalmalıdır. Böylece ekonomik ve içerik değerini korunabilir. Ginseng kökleri günde en az bir kez çevrilmelidir. Bazı tıbbi kimyasallar kök tüylerinde yoğunlaşır ve bu tüylerin alınması kökün yararlılığını ve değerini düşürecektir. Küçük kökleri kurutmak için bir veya iki günlük süre yetebilir. Ancak büyük, olgun kökler altı haftaya kadar süreye ihtiyaç duyabilir. Doğrudan güneş ışığı kökleri çok hızlı kurutur. Ancak herhangi bir küf veya renk değişikliği görülürse ginseng köklerinde, enfeksiyonu öldürmek için doğrudan güneşin altında birkaç saat bekletilebilir.


Kurutma sürecinin sonunda ginseng kökleri çeşitli formlarda sunulmak için hammadde olarak hazır hale gelmektedir (Kapsül, toz vb.).


Ginseng Veya Ginseng’li Ürünleri Alırken Dikkat Edilmeli

Sağlıklı gıda pazarının küresel olarak genişlemesi ile birlikte, ginseng'in halen pazar genişlemesi potansiyeline sahip olduğu düşünülmektedir. İnsanlar ginsengi yüzyıllardan beri tüketiyor ve popülaritesi bilimsel çalışmaların ışıngında artmaktadır. Yukarıda açıklandığı üzerine yetiştirilmesi zor ve zahmetli, aynı zamanda pahalı olan ginseng bitkisinin adı, sahtekarlar için, insanları kandırmak ve kolay para kazanmak adına çok uzun bir zamandır kullanılmaktadır. Piyasada pek çok taklit, katıştırılmış ürün “Ginseng” adı altında satılmaktadır. Bu nedenle, satın alınacak Ginseng ürününün mutlaka güvenilir bir firmaya ait olmasına dikkat edilmelidir. Bazı bitkilerin kökleri Ginseng diye satılmaktadır. Bu bitkiler içerdikleri maddeler açısından kullanımı riskli, kullanılan miktara bağlı olarak zehirlenmelere yol açabilirler. Ucuz ginseng preparatları ise belirgin bir yararı bulunmayan diğer ginseng türlerinin köklerinden hazırlanmaktadır. Hint Ginsengi gibi, köklerin bileşimi gerçek Ginseng’ten tamamen farklı olan bitkilerde ginseng adı altında satılabilmektedir. Yapılan bazı deneysel ve klinik çalışmalar fiziksel kapasiteyi artırdığını destekliyor olsada, gerçek Ginseng kadar etkili değillerdir. Hint Ginsengi’nin ise Ginseng ile hiç bir ilgisi bulunmamaktadır.


Dünya Ginsengi Pazarı

Ginseng yetiştiren ülkeler incelendiğinde, üretim miktarı ve dağıtım hacmi bakımından her ülkenin farklılıkları vardır. Bununla birlikte, her ülkenin üretim ve dağıtım miktarı hakkında kesin bir istatistik bulunmadığından, ginseng piyasasını tahmin etmek zordur.Ginseng’in ticaretini yapan şirketler, yetiştirmeyi düşünenler ve hükümetler (Ginseng üretimi Güney Kore hükümeti kontrolünde) için, ginseng’in satış ve pazarlama için pazar durumunu gösteren kapsamlı verilere gereksinim duymaktadırlar. Bu nedenle, büyük miktarda ginseng üreten ülkeler tarafından üretilen son ginseng dağıtım miktarı ve dünya ginsengi pazarının yaklaşık büyüklüğüne interneten bulunan bilgiler ışında incelenmiştir.

Ginseng yetiştiren ülkeler incelendiğinde, üretim miktarı ve dağıtım hacmi bakımından her ülkenin farklılıkları vardır. Bununla birlikte, her ülkenin üretim ve dağıtım miktarı hakkında kesin bir istatistik bulunmadığından, ginseng piyasasını tahmin etmek zordur.Ginseng’in ticaretini yapan şirketler, yetiştirmeyi düşünenler ve hükümetler (Ginseng üretimi Güney Kore hükümeti kontrolünde) için, ginseng’in satış ve pazarlama için pazar durumunu gösteren kapsamlı verilere gereksinim duymaktadırlar. Bu nedenle, büyük miktarda ginseng üreten ülkeler tarafından üretilen son ginseng dağıtım miktarı ve dünya ginsengi pazarının yaklaşık büyüklüğüne interneten bulunan bilgiler ışında incelenmiştir.


Genel olarak, Güney Kore, Çin, Kanada ve ABD de dâhil olmak üzere dört ülke en büyük üreticidir. Toplamda taze ginseng üretimi yaklaşık 80.000 ton olup, bu miktarın % 99'undan fazlası bu dört ülkede yetiştirilmektedir. Ginseng, taze ginseng, kurutulmuş ginseng, haşlanmış ve kurutulmuş ginseng (Taekuksam), kırmızı ginseng gibi çeşitli biçimlerde farklı ülkelere dağıtılır ve gıda, diyet takviyeleri, tıbbi malzeme, vb. gibi şekillerde tüketilir. Ayrıca, ham ginseng kökü ve işlenmiş ürünler de dahil olmak üzere dünya ginsengi piyasasının 2.084 milyon dolar değerinde olduğu tahmin edilmektedir. Özellikle Güney Kore ginseng pazarının büyüklüğü 1.140 milyon dolar olup, Kore'yi dünyanın en büyük distribütörü yapmaktadır. Alternatif tıp ve sağlıklı gıda alanlarındaki talepler küresel olarak arttığı için ginseng ürünlerinin pazarının sürekli olarak genişlemesi beklenmektedir.


Ginseng'in büyüme özelliklerinden dolayı belirli iklim ve toprak koşullarına ihtiyacı vardır. İklim şartları uygun olan Güney Kore, Çin, ABD, Kanada vb. ülkelerde diğer ülkelere göre daha kolay yetiştirilmektedir. Ginsengi üretimine bakıldığında, 27,480 - Güney Kore, 44,749 - Çin, 6.486 - Kanada, 1.054 - Amerika, 311 – Diğer ülkeler ,Toplam 80.080 ton olarak tahmin edilmektedir. Parasal değer olarak incelendiğinde 649 - Güney Kore, 352 - Çin, 97 - Kanada, 25 - Amerika, 7 – Diğer ülkeler ,Toplam 1.130 milyon dolar olarak tahmin edilmektedir. Bu bilgiler ışığında, bu ülkelerin ginseng üretiminin çoğunluğundan sorumlu olduklarını söylemek mümkündür.


Bu ülkelerde çoğunlukla Asya ginsengi ( Panax ginseng Meyer), Amerikan ginsengi ( P. quinuefolius) ve Sibirya ginsengi (Eleuterococcus senticocus) türleri yetiştirlmektedir. Kanada'da ve ABD'de çoğunlukla Amerikan ginsengi (P. Quinuefolius) yetiştirilmektedir. Türlere göre üretim esas alınarak P. ginseng Meyer türünün en çok üretildiği görülür.


Ginseng üretimiyle ilgili olarak, ticari açıdan bakıldığında, Güney Kore ve Çin'de ginseng bitkisinin hasadı 4 ile 6 yıl sonunda yapılırken, Kanada'da ve ABD'de genellikle 3 ile 4 yıl sonunda hasat edilmektedir. Ginseng bitkisi ne kadar uzun süre yetiştirilirse kaliteside o kadar iyi olmaktadır. Bu sebeble 6 yıllık ginsenglerde etkin madde daha fazla olduğundan daha pahalıdır.


Ginseng ticareti ile ilgili olarak genel bilgiler vermek gerekirse; Hong Kong en büyük ginseng ithalatçısıdır (2009'da 107 milyon dolar). Bununla birlikte, Hong Kong'ta ginseng'in yetiştirilmediği ve büyük ölçüde tüketilmediği düşünülürse, ginsenglerin çoğunun işlendiğini ve daha sonra diğer ülkelere ihraç edildiğini söylemek doğru olur. Öte yandan, Kanada dünyanın en büyük ihracatçısıdır (2009'da 66 milyon dolar). Çin dünyadaki en büyük ginseng üreticidir.


Ginseng, tüketiciler tarafından ülke kültürüne bağlı olarak çeşitli şekillerde tüketilmektedir. Güney Kore ve Çin gibi Asya ülkelerinde, ginseng tüketiminin çok uzun bir geçmişi vardır. Ülkenin tüketim modeline bakıldığında, Çin ve Tayvan'da ginseng kökü ürünü ana akım iken, ABD, Kanada'da ginseng kök ürününe ek olarak kapsül, tablet vb. katı tipli ve tonik beslenme içecekleri şeklinde tüketilmektedir. Öte yandan, dünyanın en güçlü ginseng dağıtım piyasası olan Güney Kore söz konusu olduğunda, herhangi bir ginsengli ürününün bulunmadığını söylemek abartı olmazdı.


Ginseng kökü çeşitli formlarda hazırlanabilmektedir. Birincisi taze ginseng, ikincisi güneşte kurutulmuş beyaz ginseng, üçüncü olarak su buharında haşlandıktan sonra kurutulmuş ginseng (Taekuksam) gibi. Yapılan araştırmalara göre beyaz ginseng'in yaklaşık% 95'i ginseng kökü olarak tüketilirken sadece% 5'i işlenmiş ürünler olarak dağıtılırken, kırmızı ginseng işlenmiş formlarda tüketilir. Özellikle, Güney Kore'nin ginsengi denildiğinde ilk akla gelen kırmızı ginseng’dir ve ilgili ürünler yaygın olarak sağlık takviyeleri, gıda, ilaç olarak tüketilmektedir.


Modern bilimsel yaklaşımla ginseng üzerine araştırmalar 1950'lilerden itibaren başlamıştır. Halen birçok tanınmış akademisyen tarafından araştırmalar yapılmaktadır. Güney Kore'de, ginseng hakkında araştırma yapan yaklaşık 1.000 bilim adamı vardır ve her yıl yüzü aşkın araştırma tezi yayımlanmaktadır.


Not: İstenildiği taktirde referans kaynaklar paylaşılabilir.